Veel mensen zijn afhankelijk van hun auto om naar de les of naar hun werk te gaan, anderen kopen er misschien een voor hun plezier. Eén ding is zeker: de tweedehandsmarkt biedt voor elk wat wils.
Bij het sluiten van een koopovereenkomst voor een tweedehandswagen zijn er heel wat zaken waar rekening mee moet worden gehouden. Dit geldt in het bijzonder wanneer je een wagen koopt bij een professionele verkoper, in dat geval wordt de consument sterk beschermd.
Pieter van den Akker
Legal Consultant
Werkingsjaar 2025-2026
Onderscheid
Het is eerst en vooral belangrijk om te kijken wie de partijen zijn. De regels verschillen immers naargelang de verkoper een professioneel of een particulier is. Zo geldt de wettelijke garantie bijvoorbeeld in het geval van verkoop van een professionele verkoper aan een particulier, maar niet bij verkoop tussen particulieren onderling.
Belangrijk is ook dat, indien een particulier zijn wagen via een garage verkoopt waarbij de garage slechts als tussenpersoon optreedt, de consumentenbescherming niet van toepassing zal zijn.
De wettelijke garantietermijn
Professionele verkoper
Indien je een wagen koopt bij een professionele verkoper (in de praktijk dus vaak een garage), geldt er een garantietermijn van twee jaar. Deze termijn mag voor tweedehandsgoederen echter worden verkort tot één jaar indien dit duidelijk ter kennis wordt gebracht van de koper, zoals bepaald in artikel 1649quater §1, vierde en vijfde lid oud Burgerlijk Wetboek. Tijdens deze termijn is de verkoper verantwoordelijk voor alle gebreken die reeds bestonden bij de levering.
Indien er een kortere termijn dan 1 jaar wordt bepaald of indien de consument niet uitdrukkelijk wordt gewezen op het verkorten van de garantietermijn, dan is het beding ongeldig. Dit betekent dat er wordt teruggevallen op de volledige termijn van 2 jaar.
Er speelt tijdens deze garantietermijn een anterioriteitsvermoeden, wat betekent dat voor gebreken die zich voordoen tijdens de garantietermijn geen bewijs vereist is dat het gebrek al bestond bij de verkoop. Voor de gebreken die na de garantietermijn ontstaan, is er dus wel bewijs vereist dat het gebrek al bestond bij de levering.
In het geval van een gebrek kan de consument in eerste instantie kiezen tussen de herstelling of vervanging van de wagen. De keuze van de consument kan door de verkoper worden geweigerd indien de uitvoering van de keuze onmogelijk is of disproportionele kosten veroorzaakt in vergelijking met de andere optie. Indien beide opties niet mogelijk zouden zijn, kan de consument een prijsvermindering of ontbinding van de verkoop eisen. De ontbinding, die inhoudt dat de overeenkomst wordt beëindigd en de partijen elkaar het geld en de wagen moeten teruggeven, zal niet mogelijk zijn indien het om een klein gebrek gaat.
Bij de beoordeling van het gebrek wordt er gekeken naar de aard van het goed. Voor tweedehandsgoederen wordt er dus rekening gehouden met het feit dat het om een oudere wagen gaat, die dus niet dezelfde kwaliteit kan bieden als een nieuwe wagen. De rechtspraak is vaak streng. Zelfs bij een 15 jaar oude wagen zou je kort na de levering niet redelijkerwijze verwachten dat hij in panne valt. Ook in dit geval zou men zich dus kunnen beroepen op de wettelijke garantie.
Indien je een relatief nieuwe wagen koopt, bestaat de mogelijkheid dat er nog een commerciële garantietermijn loopt. Dit is een aanvullende garantie bovenop de wettelijke garantietermijn, die de verkoper of fabrikant van de wagen kan aanbieden. Er moet wel rekening mee worden gehouden dat sommige commerciële garanties enkel gelden tot een bepaald aantal kilometers per jaar.
Particuliere verkoper
Een wagen van een andere particulier kopen is vaak goedkoper, maar brengt meer risico’s met zich mee: er is namelijk geen wettelijke garantie. Het is wel mogelijk om eventuele garantie te bepalen in het koopcontract, maar dit is niet verplicht.
Er kan wel garantie zijn voor de koper indien de wettelijke garantie nog loopt tussen de particuliere verkoper en de professionele verkoper waarvan die de wagen heeft gekocht. Die garantie wordt dan mee overgedragen aan de nieuwe koper.
De regeling voor verborgen gebreken
Artikel 1641 van het oud Burgerlijk Wetboek bepaalt dat er sprake is van een verborgen gebrek wanneer het goed zich in een toestand bevindt die het ongeschikt maakt tot het gebruik waartoe men het bestemt, of die het gebruik zodanig vermindert dat de koper de zaak niet of voor een lagere prijs had gekocht indien hij afwist van het gebrek.
De regeling voor verborgen gebreken kan ingeroepen worden na verkoop tussen particulieren, en na aankoop bij een professionele verkoper wanneer de hierboven vermelde wettelijke garantietermijn verstreken is.
Een verborgen gebrek veronderstelt dat de koper het gebrek redelijkerwijze niet kon opmerken op het moment van de verkoop, maar het gebrek moet wel al bestaan hebben (minstens in de kiem) op het moment van de verkoop. Denk hierbij bijvoorbeeld aan motorproblemen die pas na langere ritten merkbaar worden. De koper moet bewijzen dat het gebrek reeds op het moment van de koop aanwezig was.
In het geval van een verborgen gebrek kan je als koper kiezen om het goed te houden en een deel van de prijs terugbetaald te krijgen, of het goed terug te geven en de gehele prijs terugbetaald te krijgen. Het is niet eenvoudig om te bewijzen dat het gebrek reeds bestond op het moment van de verkoop, wat het bekomen van deze sancties in de praktijk moeilijk zal maken.
Deze verborgen gebreken moeten duidelijk worden onderscheiden van zichtbare gebreken. Zichtbare gebreken zijn gebreken die een koper dus kan vaststellen bij de aankoop, zoals bijvoorbeeld een deuk in een deur. Verborgen gebreken zijn, zoals eerder vermeld, gebreken die de koper redelijkerwijze niet kon vaststellen bij de aankoop. De koper heeft hierbij een zekere onderzoeksplicht. Voor moeilijk zichtbare problemen daarentegen heeft de verkoper een informatieplicht. In het geval dat de koper een zichtbaar gebrek hersteld wilt zien, wordt dit best aangegeven in het koopcontract. Om deze reden is het nuttig om bij het kopen van een wagen iemand mee te nemen die enige kennis heeft op vlak van auto’s.
Het beding dat bepaalt dat de verkoper niet aansprakelijk is voor verborgen gebreken, krijgt geen uitwerking indien de verkoper op de hoogte was van het verborgen gebrek op het moment van de verkoop.
Wet informatieverstrekking bij verkoop van tweedehandsvoertuigen
De Wet van 11 juni 2004 betreffende de informatieverstrekking bij de verkoop van tweedehandsvoertuigen legt enkele bijkomende verplichtingen op aan de verkoper van een tweedehandsvoertuig. Zo wordt er onder meer een verbod opgelegd om de kilometerteller van het voertuig te wijzigen of te vervalsen. Daarnaast is bij de verkoop ook de afgifte van een Car-Pass – een document met allerlei informatie over het voertuig – verplicht indien de verkoper een professioneel is.
Bij miskenning van de verplichtingen in deze wet door de verkoper, kan de koper de ontbinding van de verkoop eisen. De rechter is in dat geval verplicht de ontbinding toe te staan en beschikt dus niet over een beoordelingsbevoegdheid. Aan de ontbinding is, naast de terugbetaling van de verkoopprijs, echter geen schadevergoeding voor de koper gekoppeld. In het geval van het terugdraaien van de kilometerteller is wel vereist dat de verkoper meegewerkt heeft aan of weet had van het terugdraaien van de kilometerteller om tot de ontbinding te kunnen overgaan.
Technische keuring en te overhandigen documenten
Zowel particuliere als professionele verkopers moeten een voertuig, dat ze aan een particulier verkopen, technisch laten keuren. Er zijn echter enkele uitzonderingen, zoals de verkoop aan bepaalde familieleden. Indien er geen technische keuring is gebeurd in de 2 maanden voor de verkoop, is de koop vernietigbaar. Deze verplichting zal echter in de toekomst, wellicht in 2028, afgeschaft worden.
Bij de verkoop moeten ook het gelijkvormigheidsattest – een document dat bewijst dat een wagen voldoet aan de Europese technische en wettelijke voorschriften – en het originele tweedelige inschrijvingsbewijs worden overhandigd. Een eventueel onderhoudsboekje kan daarnaast ook zeer nuttig zijn, maar is niet wettelijk verplicht. Eenmaal het voertuig is aangekocht, moet het vervolgens nog ingeschreven worden bij de DIV en moet de koper het voertuig laten verzekeren.
Import van auto’s uit het buitenland
Een autoliefhebber zal misschien wel interesse hebben om een wagen uit landen zoals Duitsland, de Verenigde Staten of Japan te importeren. Een wagen uit een ander EU-land importeren is relatief eenvoudig. Het voertuig moet in het buitenland eerst correct ingeschreven zijn. Na aankomst in België moet de wagen fiscaal worden aangegeven, gekeurd worden en vervolgens verzekerd worden en ingeschreven worden bij de DIV.
Bij invoer uit een niet-EU-land moet de wagen ingeklaard worden bij de douane. Inklaring is het proces van aangifte bij en controle door de douane. Bij de aangifte betaal je invoerrechten en belastingen. Bovendien is een individueel goedkeuringscertificaat vereist, dat verkregen wordt bij de homologatie van het voertuig. Dit houdt in dat er wordt gekeken of het voertuig in overeenstemming is met de talloze Europese technische regels voor voertuigen. Bij de fabrikant moet er een attest met deelgoedkeuringen worden aangevraagd. Indien er delen van de goedkeuring ontbreken, moeten de ontbrekende testen opnieuw worden gedaan. Hierbij kunnen de kosten al gauw hoog oplopen. Hierna volgen opnieuw de gebruikelijke stappen voor het in het verkeer brengen van een wagen.
Conclusie
Als consument word je dankzij de regels van de consumentenverkoop in het Burgerlijk Wetboek en aanvullende regelingen prima beschermd bij het aankopen van een tweedehandswagen. Het is wel nog steeds belangrijk om alert te zijn en wagens goed te onderzoeken om latere discussies over zichtbare gebreken te vermijden. Zorg dat alle nodige documenten in orde zijn en worden overhandigd om latere procedures te vermijden.
BIBLIOGRAFIE
DAMBRE M., Bijzondere overeenkomsten: de essentie, die Keure, 2022.
STEENNOT R. en STRAETMANS G., Handboek consumentenbescherming en marktpraktijken, Larcier Intersentia, 2023.
VAN CHAZE S., ‘Vlaamse regering hervormt autokeuring: keuren kan straks ook bij erkende garages, tweedehandskeuring verdwijnt’, VRT NWS 4 juli 2025, https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/07/04/autokeuring-wordt-hervormd-keuring-in-garage-variabele-prijzen/ (geraadpleegd op 10 november 2025).
X, ‘Auto verkopen zonder keuring? Zo doe je het 100% legaal in België’, Touring car select, geen datum vermeld, https://carselect.touring.be/blog/auto-verkopen-zonder-keuring-belgie/ (geraadpleegd op 10 november 2025).
X, ‘Een voertuig invoeren uit een derde land (buiten de EU)’, Vlaanderen, geen datum vermeld, https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/een-voertuig-invoeren-uit-een-derde-land-buiten-de-eu (geraadpleegd op 10 november 2025).
X, ‘Een voertuig overbrengen van een EU-land naar België’, Vlaanderen, geen datum vermeld, https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/een-voertuig-overbrengen-van-een-eu-land-naar-belgie (geraadpleegd op 10 november 2025).
X, ‘Een wettelijke garantie op tweedehands auto’s: hoe werkt dat?’, wijkopenautos, geen datum vermeld, https://www.wijkopenautos.be/verkoop-auto/wettelijke-garantie-tweedehands-auto/ (geraadpleegd op 10 november 2025).
X, ‘Wat doet u als uw tweedehandswagen verborgen gebreken vertoont?’, P&V, geen datum vermeld, https://www.pv.be/dossiers/auto/auto-verzekeren/verborgen-gebrek (geraadpleegd op 10 november 2025).